نسخههاي خطي آنلاين
برخي مراكز نگهداري نسخ خطي، نسخههاي خود را ديجيتال كرده و روي اينترنت قرار دادهاند. مراكز ايراني را اكثرن ميشناسند، اما من اشارهاي به آنها ميكنم:
ـ كتابخانهي مجلس شوراي اسلامي: http://www.ical.ir/ . دراين صفحه در گوشهي سمت چپ بالا، كادر جستوجو وجود دارد. پيش از نوشتن نام متن يا مؤلف مورد نظر در كادر جستوجو، روي گزينهي «آذرسا» كليك كنيد. در اين سايت ميتوانيد نسخههاي خطي را تورق كنيد يا كل يك نسخه را به صورت فايل PDF دانلود كنيد. كيفيت عكس نسخهها عمومن متوسط است.
ـ كتابخانهي ملي: http://dl.nlai.ir/UI/Forms/Index.aspx . در اين سايت ميتوانيد نسخههاي خطي را تورق كنيد و نسخهها را صفحه به صفحه دانلود كنيد. امكان ذخيرهي يكجاي يك نسخهي خطي وجود ندارد. البته لازم به ذكر است كه گنجينهي نسخ كتابخانهي ملي شامل نسخههاي بسيار ارزشمند است و كيفيت عكس نسخهها هم نسبتن خوب است.
ـ كتابخانهي ملك: http://www.malekdlib.org/UI/Forms/Index.aspx . در اين سايت شما ميتوانيد تعداد محدودي از صفحات آغاز نسخه را ببينيد (دقيقن نميدانم چند تاست، شايد بيست صفحه) و اين صفحات را هم ميتوانيد ذخيره كنيد. متأسفانه امكان ديدن ساير صفحات نسخهها (از جمله انجامهي نسخ) وجود ندارد.
و اما مراكز خارجي: من در اينترنت به دنبال صفحهاي بودم كه اين مراكز را معرفي كرده باشد. ديشب به سايتي برخوردم كه اين كار را كرده بود. اين سايت، سايت شخصي خانم «آئودري تروشكه» (Audrey Truschke) بود.
http://web.stanford.edu/~truschke/manuscripts/manuscripts-online.html
اينجا علاوه بر اين كه لينك سايت ايشان را گذاشتهام، چند مركز را كه ايشان به آنها اشاره كردهاند معرفي ميكنم:
استراليا:
ـ «نسخههاي خاورميانه»ي دانشگاه ملبورن: 168 دستنوشته است كه برخي از آنها فارسي است. نام نسخهها با خط لاتين آمده و از اين جهت جستوجوي يك نسخه دشوار شده است. كيفيت عكسها خوب است. كتاب را مي توان در سايت تورق كرد، اما امكان صفحه صفحه ذخيره كردن عكسها نيست. البته خوشبختانه كل فايل يك نسخه را ميتوان به صورت PDF دانلود نمود.
http://dtl.unimelb.edu.au/R/GHACGFCIISP7MA7L95HR25BMGYHUGMXCF64C6BFT5T9HVYVUMA-00589?func=collections-result&collection_id=5363
ايرلند (دوبلين):
ـ «طرح (= پروژهي) مهرهاي اسلامي» كتابخانهي چستربيتي. تصوير 721 نقش مهر است كه بر صفحات نسخههاي خطي زده شدهاند. تصوير هر كدام از مهرها را با كيفيت خوب ميتوان ذخيره كرد (صفحاتي كه مهر خوردهاند را نيز ميتوان ذخيره نمود).
http://www.cbl.ie/islamicseals/
ظاهرن اين كتابخانه هيچ كدام از نسخههاي خود را به صورت آنلاين در دسترس نگذاشته است، ولي تصوير برخي از صفحات هنري نسخههاي اسلامي را دراين آدرس گذاشته است.
http://www.cbl.ie/cbl_image_gallery/collection/list.aspx?collectionId=2
لازم به تذكر است كه هيچ كدام از تصاوير را نميشود ذخيره كرد!
فرانسه:
ـ «نسخههاي فارسي » كتابخانهي ملي فرانسه. اين جور كه من فهميدم تصوير 237 نسخهي خطي را گذاشتهاند. نسخهها را ميشود تورق كرد و هر صفحه را با كيفيت خوب ذخيره كرد. تصاوير را دراندازهي بزرگتر هم ميشود ديد، ولي نميتوان ذخيره كرد. ظاهرن كل نسخه را هم يكجا نميشود ذخيره نمود.
http://gallica.bnf.fr/Search?ArianeWireIndex=index&p=1&lang=EN&f_typedoc=manuscrits&q=persan
ادامه دارد