صبح یکی از روزهای دلکش بهاری با دوستان گرامی‌تر از جان به زیارت قبور امام‌زاده عبدالله رفتیم. فکر کردم چند سطری دربارۀ چند تن از بزرگانی که در آنجا آرمیده‌اند و من لوح مزارشان را دیده‌ام بنویسم تا افراد بیشتری از محل تدفین ایشان اطلاع داشته باشند. اسامی کسانی که در آن روز بر سر مزارشان رسیدیم بدین قرار است:

شمس‌العلماء محلاتی (سنگش به خط ثلث محمد صانعی خوانساری)، محمدحسین سیفی عمادالکتّاب که از خاکش سبزه رسته بود (سنگش به خط حسن زرین‌خط)، حسین خاک‌نگار مقدّم کاشی‌ساز و فرزندش ابراهیم، دوستعلی‌خان معیّرالممالک و همسرش شمس‌النهار معیّری، صادق سرمد، محمدعلی ناصح و حسینقلی‌خان نظام‌السلطنه.

از مزاراتی که توجهم را جلب کرد سنگی بود با این عبارت «آرامگاه شادروان مرحوم محمدرضا فراست فرزند استاد الخطاطین مرحوم میرزا غلامرضا خوشنویس معروف که در تاریخ 28 اسفند ماه 1327 دار فانی را وداع نمود» که لامحاله باید فرزند غلامرضا خوشنویس پاکنهاد فرزند میرزا محمدکاظم طهرانی بوده باشد.

از سنگ‌های خوش‌خط و زیبای آن گورستان سنگ مزار محمدحسین‌خان افشار فرزند محمدعلی‌خان امیرتومان نوۀ جهانشاه‌خان امیر افشار در مقبره‌ای مجلل بود، که عکسش را ملاحظه خواهید فرمود. خوشنویس متأسفانه رقمی از خود باقی نگذاشته است.

دیگر بزرگانی که سابقاً مزارشان را دیده بودم، اما این بار آنها را نیافتم، استاد حسن میرخانی (که در آرامگاهی خانوادگی است) و احمد سهیلی خوانساری (که در آرامگاه است و سنگ مزارش به خط پدربزرگم عبدالله فرادی است) بودند.

کتیبۀ تالار ورودی اطاق آرامگاه امام‌زاده عبدالله به مناسبت عزاداری ایام فاطمیه با پارچه‌های سیاه پوشانده شده بود و نتوانستم آن را ببینم. اگر از قبل درست در خاطرم مانده باشد به خط محمدحسین شیرازی کاتب‌السلطان است.

پس از امام‌زاده عبدالله به دیدن مزارات مدرسۀ فیروزآبادی و سردر مریضخانۀ فیروزآبادی که کتابه‌اش اثر کلک عمادالکتّاب است رفتیم. سنگهای صحن و شبستان مدرسۀ فیروزآبادی را یکسره تعویض کرده بودند. از جمله لوح مزار استاد حسین میرخانی را که به خط استاد کیخسرو خروش بود برداشته (لابد از بین برده) و بجای آن سنگ دیگری تعبیه کرده بودند. سرنوشت آثار و ابنیۀ تاریخی کشورمان همین است. چند سال پیش هم سنگ یادبود خوشنویس شهیر عهد قاجار میرزا محمدرضا کلهر را که از طرف انجمن خوشنویسان بر دیوار آتش‌نشانی میدان حسن‌آباد نصب شده بود و به خط پدربزرگم بود برداشتند و خدا می‌داند که چه شد.

پژمان فیروزبخش

 

از راست: خواجۀ عمید اردوان امیری‌نژاد، آشیخ علیرضا (امیر) امامی معروف به امامی هروی، حضرت استادی محمد افشین‌وفائی، خودم.


برای دیدن عکس در اندازۀ بزرگ‌تر روی آن کلیک کنید.



نهایت خوش‌سلیقگی مسئولان.


برای دیدن عکس در اندازۀ بزرگ‌تر روی آن کلیک کنید.


برای دیدن عکس در اندازۀ بزرگ‌تر روی آن کلیک کنید.


برای دیدن عکس در اندازۀ بزرگ‌تر روی آن کلیک کنید.